Σάββατο, 6 Αυγούστου 2016

ΒΡΥΚΟΛΑΚΑΣ ΣΤΗ ΜΥΚΟΝΟ ΤΟ 1700

Μια ανατριχιαστική και φρικαλέα ιστορία βρυκόλακα στην Μύκονο το 1700 μ.Χ. αφηγείται ο Γάλλος περιηγητής Pitton de Tournefori που την παρακολούθησε ο ίδιος.



...Ένα βράδυ σκότωσαν ένα Μυκονιάτη, από την φύση του δύστροπο και καυγατζή. Τον κατάσφαξαν με πολλές μαχαιριές και κανένας δεν ήξερε το πως και το γιατί. Δυό μερόνυκτα μετά από τότε που τον έθαψαν, άρχισε να διαδίδεται, ίσως από μερικούς χωρατατζήδες, ότι αυτός είχε νεκραναστηθεί και ότι μερικοί Μυκονιάτες τον έβλεπαν να περπατάει με βαριά βήματα τη νύκτα στα δρομάκια και στα στενά σοκάκια του χωριού, να μπαίνει από τα παράθυρα στα σπίτια, να αναποδογυρίζει τα έπιπλα, να σβήνει τα λυχνάρια, να σπρώχνει και να ξαφνιάζει τους άνδρες, να τρομάζει και να αγκαλιάζει τις γυναίκες και να φοβίζει με χίλιους δυό τρόπους τους άτυχους νησιώτες. 
Η υπόθεση του νεκροζώντανου γρήγορα πήρε διαστάσεις όταν άρχισαν να παραπονούνται για τις εμφανίσεις του και άνθρωποι που ήταν σοβαροί και οι χωρικοί τους σεβόντουσαν και τους υπολόγιζαν. 
Οι παπάδες άρχισαν τους εξορκισμούς. Μάταια όμως. Ο βρυκολακιασμένος Μυκονιάτης συνέχιζε περιδιαβαίνει στο χωριό και να τρομάζει τους Μυκονιάτες. 
Είδαν και αποείδαν και την δεκάτη μέρα από τότε που τον έθαψαν, έγινε λειτουργία στην εκκλησία για να διώξουν τον βρυκόλακα. Αποφάσισαν να ξεθάψουν το κουφά-ρι από το μνήμα και να του ξεριζώσουν την καρδιά μέσα στην εκκλησία. 
Ο χασάπης της Μυκόνου που του ανέθεσαν το ξερίζωμα της καρδιάς του πεθαμένου, από το φόβο του, ήταν και γέρος, αντί να ανοίξει το στέρνο, αδέξια άνοιξε τη κοιλιά του πεθαμένου. Έψαχνε από δω, έψαχνε από κει μέσα στη κοιλιά, αλλά δεν μπορούσε να βρει τη καρδιά του πεθαμένου. Τότε κάποιος του είπε να ανοίξει το διάφραγμα και να την βγάλει από κει. Έτσι έκανε ο χασάπης και κατάφερε έτσι επί τέλους, να βγάλει τη καρδιά από τον βρυκολακιασμένο. Για να καλύψουν τη μπόχα από το πτώμα έκαιγαν λιβάνια. Αλλά όπως ανακατευόταν η μυρωδιά του λιβανιού με τις αναθυμιάσεις του κουφαριού, τόσο πιο φοβερή ήταν η μπόχα μέσα στην εκκλησία. Οι άνθρωποι εκεί μέσα τρελλάθηκαν. Πάθαιναν παραισθήσεις. Έβλεπαν εφιαλτικά οράματα. Φώναζαν πως από το ανοιγμένο κουφάρι έβγαινε πυκνός καπνός. Δεν καταλάβαιναν από το φόβο τους ότι ήταν ο καπνός που έβγαινε από το λιβάνι. 


Μέσα στην εκκλησία μια κραυγή μονάχα αντηχούσε,         Βρυκόλακας!.. Βρυκόλακας...!!! 

Από το θόρυβο νόμιζες ότι θα πέσει ο τρούλος της εκκλησίας. Ο γεροχασάπης ορκιζόταν πως το κουφάρι ήταν ολόζεστο. Μερικοί έλεγαν ότι το αίμα του ήταν κατακόκκινο.
... Το φοβερό μαντάτο απλώθηκε από σοκάκι σε σοκάκι σε ολόκληρο το νησί. Αυτοί που έφεραν το πτώμα στην εκκλησία, βεβαίωναν ότι ήταν ζεστό από τότε που το ξέθαψαν από τον τάφο. Σίγουρα λοιπόν ήταν Βρυ-κόλακας!!! Οι νησιώτες από την τρομάρα τους νόμιζαν πως αυτός είχε ακόμα ζωή μέσα του. Πήραν την καρδιά στην ακρογιαλιά και την έκαψαν. Παρ΄όλα αυτά όμως ο βρυκόλακας δεν έλεγε να ησυχάσει. Έγινε ακόμα πιο επιθετικός. Άνοιγε πόρτες, ακόμα και δωμάτια, ξυλοκοπούσε ανθρώπους τη νύκτα, έσπαζε παράθυρα, άρπαζε και έσκιζε φορέματα, άδειαζε τις κυψέλες των μελισσιών και τα κρασοβάρελα. Σαν σκιά χωνόταν τη νύκτα στα σπίτια και άρπαζε ό,τι μπορούσε να αρπάξει. Μόνο στο σπίτι του Γάλλου Πρόξενου δεν τολμούσε να τρυπώσει. Όλο το νησί είχε πάθει ομαδική παράκρουση. Ακόμα και οι πιο μορφωμένοι και οι πιο έξυπνοι είχαν παρασυρθεί και πίστευαν ότι ο παθαμένος καυγατζής είχε βρυκολακιάσει. 
Οικογένειες εγκατέλειπαν τα σπίτια τους και έστηναν τα κρεβάτια τους καταμεσίς στην πλατεία για να περάσουν την νύκτα τους. Όλοι τους έλεγαν ότι είχαν δει τον βρυκόλακα και ότι την νύκτα άκουγαν τον θρήνο του. Τους είχε πιάσει τρόμος επικίνδυνος όπως η μανία και η λύσσα. Πολλοί πήγαιναν, δεν χωρούσαν άλλους οι πλατείες, στα χωράφια για να βγάλουν την νύκτα για να μη τους επιτεθεί ο βρυκόλακας.
...Κάποιος είπε ότι βρυκόλακας εμφανιζόταν γιατί δεν είχε γίνει σωστά η τελετή του εξορκισμού του. Η λειτουργία στην εκκλησία έπρεπε να γίνει μετά την αφαίρεση της καρδιάς του και όχι πριν. Και πάλι ξανά από την αρχή. Λειτουργίες και λιτανείες τρείς μέρες και τρεις νύκτες. Οι παπάδες υποχρέωναν τους νησιώτες σε αυστηρή δίαιτα και έτρεχαν από σπίτι σε σπίτι με τις αγιαστούρες στο χέρι για να ευλογήσουν τα σπίτια και να φύγει το κακό του βρυκόλακα. Τον ξέθαβαν τρεις ή τέσσερεις φορές την ημέρα ανάλογα με την έμπνευση και τις διαθέσεις του καθενός.
...Μια μέρα και αφού τον είχαν καρφώσει με ένα σωρό σπαθιά, ένας Αρβανίτης που είχε βρεθεί στην Μύκονο, με ύφος μεγάλου σοφού, τους είπε ότι είναι γελοίο να καρφώνουν τον βρυκόλακα με σπαθιά χριστιανικά.

.....Δεν βλέπετε χαζοί ότι η λαβή των σπαθιών έχει το σχήμα του σταυρού που εμποδίζει τον Σατανά να βγει από το κουφάρι??? Χρειαζόμαστε τουρκικά σπαθιά......
Αλλά ούτε η συνταγή του Αρβανίτη οφέλησε.Ο βρυκόλακας φαινόταν άτρωτος και δεν πάθαινε τίποτα.
Ξαφνικά μια φωνή ακούστηκε στην πόλη:
...Πρέπει να κάψουμε ολόκληρο τον βρυκόλακα...

Ξέθαψαν 
και πάλι το κουφάρι και το κουβάλησαν στο εκκλησάκι του Άη Γιώργη, άναψαν δυνατή φωτιά από πίσσα και όχι από ξύλα, μη και ο βρυκόλακας την σβήσει και τον έκαψαν. Ο σατανάς είχε πια παγιδευτεί στις φλόγες και έτσι ο βρυκόλακας εξοντώθηκε. Ήταν πια καιρός γιατί πολλές οικογένειες από τον φόβο του βρυκόλακα, είχαν σκοπό να μεταναστεύσουν στη Τήνο και στη Σύρα.
Μετά
 το κάψιμο του βρυκόλακα και την εξόντωσή του, ο Γάλλος πρόξενος είπε στους Προεστούς να πιάσουν τους χωρατατζήδες που αρχικά είχαν διαδώσει ότι είδαν τον σφαγμένο Μυκονιάτη να περπατάει στα δρομάκια και τα σοκάκια του χωριού. Οι Προεστοί έτσι και έκαμαν.
Μετά το κάψιμο του βρυκόλακα
και την φυλάκιση των χωρατατζήδων, δεν ματακούστηκε βρυκόλακας να περιδιαβαίνει στην Μύκονο.
ΠΗΓΗPitton de Tournefori - Relation d' un voyage du Levant [Paris 1717]/κεφ. Ο τελευταίος του αιώνα.
Στάθης Χρονόπουλος 3/5/2016

Δευτέρα, 1 Αυγούστου 2016

ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΝ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ

ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΝ
Το Amphitheatrum Flavium όπως λεγόταν αρχικά ή περισσότερο γνωστό με την ονομασία Colosseum ή Coliseum [Κολοσσαίο, το Γιγαντιαίο], [ιταλ. = Colosseo] ήταν ένα αμφιθέατρο στην Ρώμη. Βρίσκεται στη ΝΑ. πλευρά της Ρωμαϊκής Αγοράς [Forum Romanum]. Το Κολοσσαίο άρχισε να κατασκευάζεται στην εποχή του Βεσπασιανού το 72 μ.Χ., συνεχίστηκε την εποχή του Τιτου και ολοκληρώθηκε όταν ήταν αυτοκράτορας ο Τίτος, το 80 μ.Χ. Ονομαζόταν Αμφιθέατρο των Φλαβίων η Φλαβιανόν, από το όνομα της δυναστείας των αυτοκρατόρων που το έκτισαν. Για να κατασκευαστεί χρειάστηκαν πάνω από 10 χρόνια και χρησιμοποιήθηκαν 60.000 Ιουδαίοι σκλάβοι που είχαν συλληφθεί αιχμάλωτοι από τον Τίτο μετά την καταστροφή των Ιεροσολύμων. Πήρε το όνομά του από το κολοσσιαίο άγαλμα στο πάρκο του Νέρωνα [Ο Κολοσσός], που βρισκόταν στην τοποθεσία που χτίστηκε.
ΤΟ ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΝ ΚΑΙ Η ΑΨΙΔΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΤΟ 1890 
Μπορούσε να χωρέσει πλέον των 45.000 θεατών και είχε σχήμα έλλειψης με περιφέ-ρεια 525 μέτρων
Οι διαστάσεις του ήταν τεράστιες: ο μικρότερος άξο-νας είχε μήκος 156 μέτρα και ο μεγαλύτερος  188 μέτρα και το ύψος του ήταν 48 μέτρα και είχε 4 ορόφους. Από αυτούς, οι τρεις πρώτοι είχαν αψίδες και ο τέταρτος 40 παράθυρα. Πάνω από τον 4ο όροφο υπήρχε στοά. Ο τελευταίος όροφος προοριζό-ταν για τις γυναίκες και τις κατώτερες τάξεις των πολι-τών, ενώ ο 1ος για τους επι-φανείς πολίτες. 
Το εσωτερικό του ήταν χωρισμένο σε κερκίδες, ενώ στο κέντρο του είχε κονίστρα που χωριζόταν από τις κερκίδες με ένα ψηλό βάθρο. Κάτω από την κονίστρα βρίσκονταν τα υπόγεια. Εκεί βρίσκονταν τα κλουβιά με τα ζώα, τα οποία μπορούσαν να ανυψωθούν για να ανεβαίνουν τα ζώα στην αρένα, καθώς και οι μηχανικές συσκευές του κτηρίου. Πάνω από την αρένα υπήρχε μια μεγάλη τέντα, προκειμένου οι θεατές να προστατεύονται από τον ήλιο. Οι θεατές έμπαιναν στο κτήριο μέσα από 80 εισόδους.  Οι τέσσερεις [4] κύριες είσοδοι που βρίσκονταν στις άκρες των νοητών αξώνων των 156 και 188 μέτρων χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά από τους Ρωμαίους γερουσιαστές και άρχοντες. 
Οι πολλές πύλες έδιναν στο Κολοσσαίο τη δυνατότητα να γεμίσει μέσα σε 15 λεπτά, και να αδειάσει μέσα σε μόλις 5. Στην κονίστρα [αρένα] οδηγούσαν δύο πύλες: η "πύλη της ζώσης σαρκός", από την οποία οι μονομάχοι εισέρχονταν στην αρένα, και η "νεκρική πύλη", από την οποία απομακρύνονταν οι νεκροί των μονομαχιών. Το Κολοσσαίο έμεινε θρυλικό ως το κέντρο των αιμοχαρών θεαμάτων που απολάμβανε η ρωμαϊκή αυλή στην εποχή της παρακμής της. Η ορχήστρα είχε διαμορφωθεί κατάλληλα για να πραγματοποιούνται θανατηφόρες ναυμαχίες με ναύτες κατάδικους και εγκλη-ματίες, μονομαχίες και θηριομαχίες τις οποίες χρηματοδοτούσαν οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες. Εκεί γίνονταν επίσης μαρτύρια χριστιανών. 
ΤΟ ΚΟΛΟΣΣΑΙΟ ΣΗΜΕΡΑ
Στο Κολοσσαίο πραγμα-τοποιούνταν αγώνες με ελεύ-θερη είσοδο, οι οποίοι διορ-γανώνονταν από τους αυτο-κράτορες για να αυξάνουν την δημοτικότητά τους. Οι αγώνες διαρκούσαν μία μέρα ή και περισσότερες. Ξε-κινούσαν με κωμικές πράξεις και εξωτικά ζώα, και ολο-κληρώνονταν με τις μονομα-χίες μεταξύ ζώων και μονομάχων, ή μόνο μεταξύ μονομάχων. Οι μονομάχοι ήταν αιχμάλωτοι πολέμου ή δούλοι. Το 80 μ.Χ. πραγμα-τοποιήθηκαν τα εγκαίνια του Κολοσσαίου, με αγώνες που διήρκεσαν συνολικά 100 ημέρες. Το Κολοσσαίο λειτούργησε για περίπου 400 χρόνια, με μια διακοπή μεταξύ των ετών 217-238 μ.Χ., εξαιτίας ενός κεραυνού που κατέστρεψε μεγάλο τμήμα του


ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ΤΟΥ ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΥ
Πολλές φυσικές καταστροφές κατέστρεψαν την δομή του Κολοσσαίου και οι σεισμοί του 847 μ.Χ και 1231 μ.Χ ήταν εκείνοι που προκάλεσαν το μεγαλύτερο μέρος της ζημιάς που βλέπουμε σήμερα.
Το Κολοσσαίο χρησιμοποιήθηκε για μονομαχίες και δημόσια θεάματα, όπως κυνήγι ζώων, εικονικές ναυμαχίες και θηριομαχίες, αναπαραστάσεις διάσημων νικηφόρων Ρωμαϊκών μαχών, εκτελέσεις και δράματα.


ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΚΟΛΟΣΣΟ ΣΤΟ ΠΑΡΚΟ ΤΟΥ ΝΕΡΩΝΑ
Το 107 μ.Χ λέγεται ότι ο αυτοκράτορας Τραϊανός για να γιορτάσει τις νίκες του στην Δακία διοργάνωσε αγώνες με 11.000 ζώα και 10.000 μονομάχους που κράτησαν 123 ημέρες. Κατά την διάρκεια της λειτουργίας του Κολοσσαίου υπολογίζεται ότι σκοτώθηκαν πάνω από 500.000 χιλιάδες άνθρωποι και πάνω από ένα 1.000.000 άγρια ζώα.
ΕΙΚΟΝΙΚΗ ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΣΤΟ ΚΟΛΟΣΣΑΙΟ
Οι τελευταίες μονομαχίες έγιναν το 435 μ.Χ και τα τελευταία θεάματα με ζώα [θηριομαχίες] το 535 μ.Χ. Η αιτία που σταμάτησαν οι μονομαχίες και τα θεάματα με τα ζώα, δεν ήταν τα Χριστιανικά διατάγματα, αλλά η έλλειψη χρημάτων για την χρηματοδότηση των αγώνων. Σύμφωνα με ωρισμένους ιστορικούς τα δημόσια Ρωμαϊκά θεάματα με ζώα και το κυνήγι τους για την χρήση αυτή, ήταν η κύρια αιτία της "εξα-φάνισης" των αγρίων ζώων από την Βόρεια Αφρική. Όπως αναφέρουν οι Ρωμαίοι συγγραφείς Τάκιτος, Πετρόνιος, ο Στάτιοςαλλά και ο Έλλη-νας Δίων Κάσιοςγυναίκες συμμετείχαν ως μονομάχοι σε μονομαχίες και θηριομαχίες μέχρι το 200 μ.Χ που απαγορεύτηκε η συμμετοχή τους με Διάταγμα του Αυτοκράτορα Σεβήρου.
Ο χώρος κάτω από το Κολοσσαίο ονομαζόταν Hypogeum [υπόγειο]. Το  Hypogeum αποτελείτο από δύο επίπεδα υπόγεια με δίκτυο σηράγγων και 32 στράβλους ζώων. Η αρένα ήταν άμεσα προσβάσιμη για τους μονομάχους και τα ζώα μέσω 80 ανοδικών διαδρόμων που την συνέδεαν τα Hypogeum.
ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΟ ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΝ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ
Φωτ/ες: Κρίστη Καραπάνου




















 










ΤΟ ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΝ ΤΗ ΝΥΚΤΑ


ΨΗΦΙΑΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΥ


ΤΟ ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΝ ΤΟ ΕΤΟΣ 1583




Παρά την βάναυση ειδωλολατρική προέλευσή του, το ΚΟΛΟΣΣΑΙΟΝ χρησιμοποιήθηκε και ως χώρος λατρείας από τους Χριστιανούς για αιώνες. Ένας μεγάλος σταυρός αφαιρέθηκε στην δεκαετία του 1870 από τους αρχαιολόγους κατά την διάρκεια της Ιταλικής αρχαιοπληξίας που αποτελούσε την πολιτική γραμμή του τότε Ιταλικού κράτους που είχε χρηματοδοτήσει και την κατεδάφιση του Σταυρού. Αυτός ο σταυρός αντικαταστάθηκε από τον Μπενίτο Μουσολίνι το 1926 στην προσπάθειά του να προσεταιριστεί το Βατικανό, προσπάθεια που ευδοκίμησε.

Φωτογραφίες Κρίστη Καραπάνου
Copyright ΚΡΙΣΤΗ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ & ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΛΥΘΕΑΣΙΣ